İpotek İşlemi ve Mali Yönü

İpotek, halen mevcut veya ileride açılacak kredilerin teminatını oluşturmak için, belirli bir taşınmazın teminat gösterilmesidir. Borçlu borcunu ödemediği takdirde, alacaklı ipotekli taşınmazı satarak, satış bedelinden alacağını tahsil etmek imkanına sahiptir. İpotek akdi, resmi senet şeklinde ve tapu sicil müdürlüğü tarafından re’sen düzenlenerek gerçekleşir. Ayrıca, tesis edilen ipoteğin tapu kaydına işlenmesi (tescili) gerekir. Bu şekil şartlarına uyulmadığı takdirde, ipotek işlemi kendiliğinden geçersiz olur.

İpotek hakkı mala doğrudan doğruya bağlı ayni bir haktır. Bu nedenle, ipotek tesisinden sonra taşınmazın maliki değişse bile ipotek hakkı aynı şartlarla devam eder.

İpotek, kredi borçlusu tarafından verilebileceği gibi, kredi ile hiç bir ilgisi olmayan taşınmaz maliki üçüncü bir kişi tarafından da verilebilir.


Borçluya veya ipotek veren üçüncü şahsa konkordato mehli verilmesi ipotek alacaklısının takip hakkını etkilemez. Aynı şekilde, borçlu veya ipotek veren üçüncü şahsın iflas etmesi halinde dahi ipotek alacaklısının takip hakkı devam eder.


Medeni Kanunumuzun getirmiş olduğu düzenlemeye göre, ipotek tesisinde derece uygulaması mevcuttur. Yani bir taşınmazın üzerinde çeşitli derecelerde ipotek tesis edilebilir. Derece sistemini yan yana duran tuğlalara benzetebiliriz. Her derece sabit ve diğer dereceden bağımsızdır. Bir derecenin boşalması diğer dereceleri etkilemez. Ancak, serbest dereceden istifade hakkı bulunan ipotekler boşalan derecelere ilerlemek hakkına sahiptirler.

İpotek Nasıl Kaldırılır: İpoteği koyan bankadan ipotek FEK yazısı alınarak ilgili tapu sicil müdürlüğüne bu yazının işleme konulmasıyla kaldırılır.

Gerekli Belgeler :

1.İpotek edilecek taşınmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı.
2.Alacaklı ve borçlunun veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları, pasaportları veya avukat kimliği ile gerçek kişiler için T.C. Kimlik Numarası, tüzel kişiler için Vergi Numaraları.
3.Alacaklının iki, borçlunun bir adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları.
4.Akitte taraflardan biri veya ikisi vekille temsil edilmişse, ayrıca temsile ilişkin belge.

İşlemin Mali Yönü :

1.492 Sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin (7. a, b, c) pozisyonlarına göre; Aktin icrasından önce, ipotekle temin edilen borç miktarı üzerinden binde 3.96 tapu harcı ve 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (1) sayılı tablonun (I. 1. a) pozisyonuna göre de binde 8,25 oranında damga vergisi, ipotek borçlusundan tahsil edilir.
2.Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret.
3.02 Ocak 2004 tarihinde yapılan yasal düzenleme (5035 sayılı Kanun) ile, bankaların, yurtdışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlarca kullandırılan kredilerin temini ve teminatında harç ve damga vergisi muaf tutulmuştur.

(*) 2644 Sayılı Tapu Kanununun 26 ncı maddesinde yapılan değişikliklerle konut yapanlara, ihracatçılara, turizm tesisi yapanlarla işletmecilerine, sanayicilere, esnaf ve sanatkarlara konuları ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca açılacak krediler ile tarımsal (zirai) krediler nedeniyle yapılacak ipotek işlemlerinde resmi senet düzenlenmesine gerek yoktur. Bu durumda taraflarca (borçlu ile kredi veren kamu kurum ve kuruluşları tarafından) imzalanmış sözleşmenin taşınmaz mal maliki veya yetkili vekili tarafından tapu idaresine verilerek ipotek tesis ve tescil isteminde bulunulması yeterlidir.